Uykuda onlarca hatta yüzlerce kez nefesin durmasi veya azalmasi ile hayati tehdit eden bir hastalik olan uyku apnesi, tüm yas gruplarinda görülmekle birlikte erkeklerde 40 yas sonrasi, kadinlarda ise menopoz sonrasi sik görülüyor. Uyku apnesinin yorgunluktan konsantrasyon bozukluguna, inmeden kalp krizine hatta kansere dek bir çok ciddi hastaliga yol açabildigini belirten Acibadem Kozyatagi Hastanesi Gögüs Hastaliklari ve Uyku Uzmani Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu trafik kazalarini da 2- 6 kat artirdigini, bu nedenle tatil yolculugunda araç kullanacaklarin dikkatli olmalari gerektigini vurguluyor. Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu, bu sinsi hastaligin yol açtigi sorunlara ve tedavisine dek önemli açiklamalarda bulundu; bir de uyku apnesi olup olmadiginiza isik tutacak 7 sorudan olusan test paylasti…
Genellikle horlamanin eslik ettigi, solunumun 10 saniyeden baslayip bir dakikadan fazla durabildigi uyku apnesi dünyada ve ülkemizde son yillarda giderek yayginlasan bir hastalik. Özellikle fazla kiloya sahip, sigara ve alkol tüketen, kalin boyun ve bel çevresine sahip olan kisilerde uyku apnesi riski çok daha yüksek oluyor. Acibadem Kozyatagi Hastanesi Gögüs Hastaliklari ve Uyku Uzmani Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu “Kilodaki yüzde 10’luk artis orta- agir uyku apnesi gelisme riskini 6 kat arttirirken, erkeklerde bel çevresinin 102, kadinlarda 89 cm’den fazla olmasi riski arttirir” diyor. Uyku apnesi yorgunluk, sinirlilik ve konsantrasyon bozuklugu basta olmak üzere bir çok soruna neden olarak günlük yasantiyi olumsuz etkilerken, uykuda ani ölüme yol açabiliyor. Özellikle tatil yolculugunda araç kullanacaklarin çok dikkatli olmalari, böyle bir sorunlari varsa en kisa zamanda hekime basvurmalari gerektigini belirten Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu “Yapilan çalismalar; uyku apnesinin gün boyu asiri uyku hali, dikkat eksikligi ve konsantrasyon bozukluguna neden olarak trafik kazalarinda 2- 6 kat artisa neden oldugunu gösteriyor” diyerek tedavinin ertelenmemesi gerektigini vurguluyor.
Inmeden kalp krizine hatta kansere!
Uyku apnesinin vücudun tüm sistemlerini etkilerken, tedavi edilmediginde hayati tehdit ettigini belirten Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu söyle konusuyor: “Uykuda sik tekrarlayan oksijen düsüs ve yükselisleri kalp ritminin bozulmasina, hipertansiyon, kalp krizi, inme, insülin direnci, tip 2 diyabet gibi hastaliklara yol açabilir. Düsük göz kapagi, göz içi basincinda artis, göz dibinde ödem, isitme azligi, dis eti iltihabi, reflü, alkole bagli olmayan karaciger yaglanmasi, dirençli hipertansiyon, atar ve toplardamarlarda pihtilasmaya egilim, cinsel istekte azalma, sperm kalitesinde bozulmaya neden olur. Dirençli hipertansiyon hastalarinin yüzde 80’inde uyku apnesi eslik ettigi gösterilmistir. Bu hastalarda uyku apnesi tedavi edildiginde kan basinci düser, kullanilan tansiyon ilaci sayisi azalir. Gebelerde erken dogum ve düsük doguma yol açabilirken, fibromiyalji hastalari siklikla kötü uyku kalitesinden yakinirlar. Son yillarda uyku apnesinin kanser gelisiminde de rol oynadigi gösterilmistir. Akciger ve kolon kanseri ile iliskili bulunmustur.”
7 soruda uyku apnenizi test edin:
1. Haftada 3 geceden fazla horluyor musunuz? Evet 2 puan, Hayir 0 puan
2. Horlamaniz çok gürültülü mü? (Yan odadan duyulma) Evet 2 puan, Hayir 0 puan
3. Uykuda nefesiniz durdugu söylendi mi? Hayir 0 puan, Arasira 3 puan, Siklikla 5 puan
4. Boyun çevreniz kaç cm?
- Erkek 43 cm’den ince 0 puan, 43 cm’den kalin 5 puan,
- Kadinda 40 cm’den ince 0 puan, 40 cm’den kalin 5 puan
5. Yüksek tansiyon tedavisi aldiniz mi? Evet 2 puan, Hayir 0 puan
6. Mesgul olmadiginizda siklikla uyuyakalir misiniz? Evet 2 puan, Hayir 0 puan
7. Araba kullanirken veya trafik isiginda beklerken ara sira uyukladiginiz oldu mu? Evet 2 puan, Hayir 0 puan
Sonuç:
9 puan ve üzeri: Yüksek olasilikla apneniz olabilir. Uyku çalismasinin gerekliligi açisindan bir doktora basvurun.
6-8 puan: Belirsiz. Hekim tarafindan klinik olarak degerlendirilmeli.
5 puan ve alti: Düsük olasilik
Uyku apnesine karsi etkili 7 öneri!
Uyku apnesinin günlük yasam aliskanliklarinda bazi degisiklikler yaparak, saglikli bir yasam tarzi benimseyerek önlenebilecegini belirten Prof. Dr. Ceyda Erel Kirisoglu, o önlemleri söyle siraliyor;
Mutlaka kilo verin.
Bel çevrenizin kadinsaniz 89 cm, erkekseniz 102 cm’den fazla olmamasina dikkat edin.
Her gün ayni saatte yataga yatin ve sabah ayni saatte uyanin.
Karanlik ve sessiz odada uyuyun. Koltukta degil yatakta uyuyun.
Alkol ve sigara tüketmeyin.
Uyku ilaci, sakinlestirici ve kas gevsetici ilaçlardan uzak durun.
Yatmadan 3-4 saat önce yemek yemeyin.