Günes, kum, deniz ve temiz hava… Pandemi sürecinde neredeyse tüm yili evde geçirmek zorunda kalan çocuklar artik gönüllerince denizde, kumsalda ve parkta oynamanin keyfini yasiyorlar. Ancak tatil yaparken bazi kurallara mutlaka uymamiz sart, aksi halde günes çarpmasindan ishale, böcek isirmasindan isilige kadar pek çok sorun çocuklarin sagligini tehdit edebiliyor! Acibadem Altunizade Hastanesi Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Ilkay Degerli, “Tatilde özellikle hijyene çok dikkat edin, çogunuzu günesten sakinin, bol su içmesini saglayin, açik renk bol giysileri tercih edin” diyor. Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Ilkay Degerli çocuklari tatilde bekleyen 5 tehlikeyi anlatti; önemli öneriler ve uyarilarda bulundu.
GÜNES ÇARPMASI
Günes çarpmasi; sicak ortama uzun süre maruz kalma veya sicak ortamda yapilan yogun aktivite sonucu gelisen bitkinlik ve koma hali olarak tanimlaniyor. Bas agrisi, ates, solukluk, zayif nabiz, kusma, çarpinti, huzursuzluk, bas dönmesi, kas kramplari, bayginlik ve bilinç degisikligi belirtileriyle kendini gösteriyor. Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Dr. Ilkay Degerli, “Bu bulgularin tamami ya da birkaçi görüldügünde çocuk derhal gölge bir yere alinmali, gövde bas yukarida olacak sekilde yatirilmali. Giysileri çikartilarak vücudu islak bezlerle sogutulmali, içebiliyorsa su verilmeli. Bazen vücut isisi 42 dereceyi geçen ve havaleye giden durumlar bile görülebiliyor. Bu ve benzeri durumlarda ilk yardim islemlerini yaptiktan sonra çocuk en yakin hastaneye götürülmeli.” diyor.
Nasil korumali?
Pamuklu, rahat ve açik renk kiyafetler giydirin
Susamasini beklemeden bol bol su tüketmesini saglayin
Sik sik ilik dus aldirin
Basinin günese maruziyetini önlemek için genis kenarlikli sapka kullanin
Hava bulutlu olsa dahi gölgede kalin, semsiye kullanin
Kapali araçta asla tek basina birakmayin
Günesten uzak tutun. Özellikle zararli günes isinlarinin en tepede oldugu 11.00-15.00 saatleri arasinda çocugunuzu günese çikarmayin
ISILIK
Asiri sicak ve terlemeye bagli olarak ter bezi kanallarinin tikanmasi sonucunda gelisen minik, içi su dolu kirmizi döküntüler ‘isilik’ olarak adlandiriliyor. Genellikle bas, boyun ve üst gövde olmak üzere, diz ve dirsek arkalari, burun, göz kapagi ile alin gibi bölgelerde ortaya çikiyor. Dr. Ilkay Degerli kasintinin eslik ettigi döküntülerin enfeksiyon kapmadiklari sürece tehlikeli olmadiklarini belirtiyor.
Nasil korumali?
Bebeginizin altini sik sik degistirin
Her gün banyosunu yapin
Bol ve pamuklu giysiler giydirin
Serin ortamlarda bulunun
Alt temizliginde islak mendil yerine su kullanin
GÜNES YANIGI
Uzun süre günese maruz kalma sonucu ciltte degisen derecede yaniklar olusabiliyor.
Birinci derece günes yaniklarinda ciltte hafif kizariklik, gerilme ve hassasiyet gelisebiliyor. Bu tabloda nemlendirici losyonlarin ve basit agri kesicilerin yeterli geldigini belirten Dr. Ilkay Degerli, “Daha agir günes yaniklarinda ise ciltte su toplanmasi sonucu olusan su kesecikleri, yüzde sisme, ates, titreme, bas agrisi ve bilinç degisiklikleri tabloya eslik ediyor. Bu durumda en yakin hastaneye gitmek gerekiyor, aksi halde dehidratasyona bagli olusan elektrolit dengesizligi sonucu havale, solunum durmasi ile komaya kadar gidebilen ciddi ve öldürücü tablolar gelisebiliyor'' diyor.
Nasil korumali?
Özellikle günesin en tepede oldugu 11.00-15.00 saatlerinde çocugunuzu günesten uzak tutmaniz çok önemli
Çocugunuz açik tenli, kizil ve çilli ise 50 faktör korumali, diger cilt tiplerine sahipse 30 faktör korumali günes kremini, günese çikmadan 30 dakika önce mutlaka sürün ve islemi her 2-3 saatte bir yenileyin
Günes isinlari suyun içinde bile etkili oldugu için havuza veya denize girerken de cildini koruyun
BÖCEK, ARI, SINEK SOKMALARI
Böcek, sinek ve ari sokmalari, özellikle alerjisi olan çocuklarda anaflaksiye kadar gidebilecek reaksiyonlara neden olabiliyor. Dr. Ilkay Degerli, bu durumda derhal en yakin saglik kurulusuna gidilmesi gerektigi uyarisinda bulunarak, “Çünkü anaflaksi çok nadir görülmekle birlikte soluk borusunda sismeye bagli solunum durmasiyla sonuçlanan tehlikeli bir durumdur. Daha hafif tablolarda ise tropikal kremler ve agizdan alinan antihistaminik suruplar ile tedavi ediliyor” diyor.
Nasil korumali?
Canli renkler sinek ve arilara cazip geliyor. Bu nedenle mümkün oldugu kadar açik ve pastel renkler tercih edin
Sivrisinek için mümkünse sineklikli camlari olan tesisleri ya da cibinlikli yataklari olanlari seçin
Sivrisinek için ¼ su bardagina birkaç damla lavanta ya da nane yagi, arilar için de vanilya yagi karistirip cildine sürerseniz büyük ölçüde koruma saglayacaktir
Mümkünse baliklar ve kum içindeki böcekler için deniz ayakkabisi giydirin
ISHAL
Havalarin isinmasiyla birlikte gidalar daha çabuk bozuluyor ve üzerlerinde mikroplarin üremeleri kolaylasiyor. Yaz aylarinda en sik görülen ve “turist diyaresi“ olarak bilinen ishalin etken maddesi E.coli oluyor. Genellikle kanalizasyon sularinin karistigi kirli sularda yüzmek ya da bu sularin bulastigi gidalari tüketmek ishale yol açabiliyor. Dr. Ilkay Degerli ishalde en büyük riskin sivi kaybi oldugunu hatirlatarak, “Hafif vakalarda bol su tüketimi ve ishal diyeti uygulamasiyla evde tedavi mümkün oluyor. Ishal ile kusmanin çok fazla oldugu ve su tüketiminin mümkün olmadigi agir vakalarda ise sivi kaybi nedeniyle vücudun sivi dengesi bozuluyor. Idrar az miktarda, az sayida ve koyu renkte çikiyor. Agiz kurulugu, halsizlik ve tansiyon düsmesi basliyor. Daha ileri vakalarda bilinç bulanikligi, havale nöbetleri de görülebiliyor. Bu nedenle agir vakalarda tedavinin hastanede yapilmasi gerekiyor” bilgisini veriyor.
Taze, tüketim tarihi geçmemis gidalar tüketmesini saglayin
Paketli ürünlerden sakinin
Genel hijyen kurallara uyun
Açikta satilan gidalardan uzak durun