SOCAR Türkiye, Petkim’i İkinci Plana Atıyor

Türkiye’nin en büyük doğrudan dış yatırımcısı konumundaki SOCAR Türkiye’den, amiral gemisi Petkim’in geleceğine dair çarpıcı açıklamalar geldi. Küresel piyasalarda Çin’in yavaşlaması ve arz-talep dengesizliğiyle sarsılan petrokimya sektörü, tarihinin en zorlu sınavını verirken; SOCAR yönetimi, bu fırtınadan korunmak için Star Rafineri’nin kapasitesine sığındı.
“Tarihin En Kötü Dönemi: Rafineriye Yüklendik”
Ekonomi Gazetesi’ne konuşan SOCAR Türkiye CEO’su ElchinIbadov, 2025 yılının sektör bazında bir "dip noktası" olduğunu vurguladı. Ibadov, "Petrokimya dünyada tarihinin en kötü dönemini yaşadı. Biz de SOCAR Türkiye olarak bu etkinin grubumuz üzerindeki baskısını hafifletmek adına rafineri tarafına odaklandık. 13 milyon tonluk kapasitemizin tamamını rafineri operasyonlarında kullandık," diyerek stratejik geri çekilmeyi ilk ağızdan teyit etti.
Petkim’in Pazar Payında Dramatik Erime
Bir dönem Türkiye iç pazarının ihtiyacının %20’sini tek başına karşılayan Petkim, bugün gelinen noktada %7-10 bandına hapsolmuş durumda. 2008 yılındaki özelleştirmeden bu yana 15 fabrikasından 7’si kapatılan dev tesis, 2024 yılını 7 milyar TL’ye yakın zararla kapatarak yatırımcılarını ve sanayiciyi endişelendirdi. Özellikle yerli plastik üreticileri, "Burnumuzun dibindeki tesisten hammadde alamıyoruz, gemilerle Amerika’dan mal getiriyoruz" diyerek duruma tepki gösteriyor.

7 Milyar Dolarlık Yatırım 2030’a Kaldı
Kamuoyunda "Yeni Petkim" olarak bilinen ve cari açığı 5,5 milyar dolar azaltması beklenen 7 milyar dolarlık yeni petrokimya tesisi yatırımı ise adeta yılan hikayesine döndü. Daha önce 2022-2023 yılları için hedeflenen nihai yatırım kararı (FID), Ibadov’un açıklamalarına göre 2026 sonuna ötelendi. Tesisin devreye alınması için işaret edilen yeni tarih ise 2030.
Sektör Paydaşlarından Tepki: "Yatırım Şartı Ne Oldu?"
Sosyal medya ve sektörel platformlarda yapılan yorumlarda, Petkim’in sadece bir "gayrimenkul ve liman" şirketine dönüşmesinden korkuluyor. Menemen Plastik İhtisas OSB Başkanı Salih Esen gibi sektörün duayen isimleri, "Petrokimya yatırım şartıyla satılan bu kuruluşta aldatıldık" eleştirilerini dile getirirken; uzmanlar, SOCAR’ın kârlı olan rafineri ve ticaret işlerine odaklanıp, stratejik üretim birimi olan Petkim’i ikinci plana atmasının uzun vadede Türkiye’nin hammadde bağımlılığını artıracağı uyarısında bulunuyor.
Varlık İçinde Yokluk
SOCAR, rafineri tarafında tam kapasite çalışarak grubun finansal tablolarını dengelese de, Türkiye’nin tek entegre petrokimya tesisi olan Petkim’in üretimden çekilmesi sanayide "varlık içinde yokluk" dönemini başlattı. 2026’nın da sektör için zorlu geçeceğinin sinyalini veren Ibadov’un açıklamaları, "SOCAR Türkiye, Petkim’den tamamen vaz mı geçiyor?" sorusunu da ekonomi gündeminin ilk sırasına taşıdı.